บรรณารักษ์แนวใหม่ กว่าจะได้ต้องใช้เวลาอีกกี่ชาติ

คอลัมน์ สยามประเทศไทย
โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ



"หากไม่ออกเป็นกฎหมายให้การอ่านเป็นวาระแห่งชาติ การผลักดันให้เด็กรักการอ่านก็ค่อนข้างริบหรี่เต็มที"

"หากรัฐจัดการเรื่องนี้อย่างสะเปะสะปะ ไร้แผนการ ไร้โครงสร้างชัดเจน ต่อให้ใช้เวลานับล้านปี ก็สร้างอุปนิสัยให้คนไทยรักการอ่านไม่ได้"

ข้อความสองย่อหน้าข้างบนนี้ ผมเลือกยกมาจากบทสัมภาษณ์ "มกุฏ อรฤดี" ในโพสต์ ทูเดย์ สุดสัปดาห์ ฉบับวันเสาร์ที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๕๒ หน้า ๗

หากรัฐบาลต้องการส่งเสริมให้เด็กมัธยมหรือประถมเข้าห้องสมุดมากขึ้น คุณมกุฏแนะนำว่า ก็ต้องคิดถึงครูบรรณารักษ์ซึ่งยังขาดแคลน

"ในอนาคตต้องมีบรรณารักษ์แนวใหม่ ที่ไม่ใช่คนนั่งเฝ้าหนังสือ หรือคอยขู่คนที่จะยืมหนังสือว่าอย่าคุยเสียงดัง อย่าทำหนังสือยับ

เราต้องมีบรรณารักษ์ที่เก่งเรื่องการระบายหนังสือไปสู่คนทั่วไป จัดรายการลด แลก แจก แถม ให้คนเข้ามายืมหนังสือเยอะๆ

ต้องส่งเสริมการอ่าน เป็นที่พึ่งของคนที่คิดอะไรไม่ออก อยากเข้ามาหาความรู้ในห้องสมุด"

"บรรณารักษ์แนวใหม่" ที่คุณมกุฏแนะนำไว้ มีสปีชีส์หรือชาติพันธุ์เดียวกับ "ภัณฑารักษ์" ไม่น่าจะมีได้ในชั่วอายุคนที่ดำรงอยู่ขณะนี้ แม้ในชั่วอายุคนรุ่นข้างหน้าก็ไม่น่าจะมีได้ เพราะสังคมไทยมีลักษณะอย่างที่อาจารย์ชาญวิทย์ เกษตรศิริ บอกไว้ว่า ดูทันสมัย แต่อนุรักษนิยมสูงมาก แล้วมีผู้เทียบเป็นคำคล้องจองว่า "ทันสมัย แต่ไม่พัฒนา" และ "ทันสมัย แต่ไร้สมอง"

สรุปว่าบรรณารักษ์, ภัณฑารักษ์ เป็นชาติพันธุ์เดียวกับอนุรักษ์ทั้งหลาย คงต้องรอไดโนเสาร์เกิดใหม่แล้วตายลงอีกครั้งถึงจะพอมีทางได้ "บรรณารักษ์แนวใหม่" อย่างคุณมกุฏบอก

มีกรณีตัวอย่างที่ "บรรณารักษ์แนวใหม่" ไม่มีวันถือกำเนิดได้ เพราะการเรียนการสอนวิชาบรรณารักษ์ก๊อบปี้จากตะวันตกทั้งดุ้น โดยไม่คำนึงถึงสภาพความจริงของสังคมยาจก ยากจน ไม่อ่านหนังสืออย่างสังคมไทย แล้วใส่วัฒนธรรมล้าหลังทั้งแท่ง เช่น สมาคมห้องสมุดฯ เป็นสมบัติผลัดกันชมเป็นส่วนตัวของคนบางชาติพันธุ์เท่านั้น

กระทรวงศึกษาธิการ ที่ดูแลการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) เกี่ยวข้องโดยตรงกับห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" ที่ต้องผลักดันให้คนอ่านหนังสือมากๆ

แต่การโยกย้ายระดับผู้อำนวยการ กศน. จังหวัด ยังเลื่อนคนโกงค่าซื้อหนังสือ แต่ไม่อ่านหนังสือ ให้ได้ดีมีตำแหน่งใหญ่โตในจังหวัด อย่างนี้แล้วจะได้ "บรรณารักษ์แนวใหม่" จากไหน?

ฉะนั้น ขอให้ประธานชมรมผู้บริหารสถานศึกษา กศน. โปรดรู้ไว้ด้วยว่า กระทรวงนี้ต้องการคนแบบไหนบริหาร กศน. จังหวัด, อำเภอ (มติชน ฉบับวันอังคารที่ ๙ มิถุนายน ๒๕๕๒ หน้า ๒๒)

ผู้บริหารการศึกษาในกระทรวงศึกษาธิการ ยังคดโกงมะโรงมะเส็งเคร็งอย่างนี้ ฉะนั้น นายกรัฐมนตรีไม่ต้องตกใจตามข่าวในมติชน (ฉบับวันอาทิตย์ที่ ๗ มิถุนายน ๒๕๕๒ หน้า ๑๕) รายงานว่า เมื่อปาฐกถาระหว่างการสัมมนาเชิงวิชาการด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ซึ่งจัดโดยคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) นายกฯบอกว่า

"ที่น่าตกใจคือ คนรุ่นใหม่ยอมรับการทุจริตเป็นสิ่งไม่ผิด ทั้งการขโมยติดสินบน เพื่อสร้างความก้าวหน้าในการงาน หรือทำให้ตัวเองร่ำรวย"

ล่าสุด สถาบัน Post Modern องค์การมหาชนย่านตลิ่งชัน ยังโกงค่าซื้อหนังสือเก่าเข้าห้องสมุด ช่างโกงสมกับเป็นสถาบันวิชาการเสียจริงๆ

โกงแล้วได้ดี มีคนยกย่องนับถือ มีให้เห็นทุกวันทั่วประเทศ แม้ในกระทรวงศึกษาธิการ, ในสถาบันชนชั้นสูง, ในแวดวง Post Modern ที่ยกตัวเองว่าฉลาดกว่าคนอื่นในประเทศ แล้วจะให้คนรุ่นใหม่ซื่อสัตย์ไปหาพระแสงด้ามยาวอะไร


ที่มา : มติชนรายวัน วันที่ ๑๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๒ หน้า ๒๑



   
   
กลับไปสารบัญหลัก > กลับไปบทความที่เกี่ยวข้อง > กลับไปต้นบทความ          < พิมพ์บทความนี้ >