โครงการอบรม หลักสูตรวิชา 'หนังสือ'
สำหรับบุคคลภายนอก ครั้งที่ ๑


จัดโดย ภาควิชาภาษาตะวันตก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสำนักพิมพ์ผีเสื้อ
๑๐ สิงหาคม - ๑๒ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๔๕ ทุกวันเสาร์ เวลา ๑๓.๓๐ น. - ๑๗.๓๐ น.
ณ อาคารบรมราชกุมารี ห้อง ๕๐๓

หลักการและเหตุผล
ปัจจุบัน วงการวิชาชีพหนังสือได้ขยายขอบเขตกว้างมากขึ้น ตามการพัฒนาประเทศและวงการธุรกิจ องค์ความรู้ของวิชาการที่เกี่ยวข้องตามความจำเป็นและความสำคัญของวิชาการด้านหนังสือนับเป็นสิ่งจำเป็นในการพัฒนาวงการวิชาชีพด้านนี้
           คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับสำนักพิมพ์ผีเสื้อ จึงเปิดอบรมหลักสูตร 'วิชาหนังสือ' สำหรับบุคคลภายนอกขึ้น เพื่อเพิ่มพูนวิชาความรู้ ความคิด ความสามารถ และประสิทธิภาพ ของผู้ทำงานด้านหนังสือ อันจะยังผลให์หนังสือที่ผลิตในประเทศมีคุณภาพมากขึ้น ทั้งด้านรูปแบบ เนื้อหา และองค์ประกอบรวมของ 'ระบบหนังสือ' ในประเทศ

หัวข้อการอบรม

วันเสาร์ที่ ๑๐ สิงหาคม
๑๓.๓๐ - ๑๕.๓๐ น. พัฒนาคนด้วยหนังสือ (๑)
บรรยายโดย : นายขรรค์ชัย บุนปาน นักเขียน และประธานกรรมการบริษัทมติชน จำกัด (มหาชน)
           หนังสือในแง่วรรณกรรม
           หนังสือในแง่การสร้างสรรค์ด้านสติปัญญา
           หนังสือในแง่การดำเนินชีวิตร่วมกันของคนในสังคม
           การพัฒนาคนด้วยหนังสือ
๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. พื้นฐานความเข้าใจและรสนิยมเรื่องหนังสือ (๒)
บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ
           ความเข้าใจเรื่องหนังสือ ความสนใจ ความรู้อันถูกต้อง รายละเอียด ข้อปลีกย่อย และภาพรวมของหนังสือ ในฐานะคนทำหนังสือ ที่แตกต่างจากคนทั่วไปหรือแม้แต่ผู้สนใจหนังสือเพียงฐานะ 'คนอ่าน'
           คนทำหนังสือ ผ้กำหนดทิศทางหนังสือ กำหนดสติปัญญาของเยาวชนและคนในชาติ
           รสนิยมเรื่องหนังสือ เหตุที่ทำให้ประเทศไทยล้าหลังชาติอื่นๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ทางด้านหนังสือ ไม่น้อยกว่า ๒๐-๓๐ ปี
           ส่งผลถึงการพัฒนาสังคมและประเทศชาติล้าหลังไปด้วย

วันเสาร์ที่ ๑๗ สิงหาคม
๑๓.๓๐ - ๑๕.๓๐ น. หนังสือเก่า (๓)
บรรยายโดย : นายเอนก นาวิกมูล นักเขียน นักวิชาการ นักค้นคว้าและนักสะสมหนังสือเก่า ฯลฯ
           คุณค่าของหนังสือเก่า
           รูปแบบหนังสือเก่า การศึกษารูปแบบและนำรูปแบบมาใช้ในยุคปัจจุบัน
           การแยกประเภทหนังสือเก่า
           วิธีเก็บรักษา การใช้ประโยชน์ ศึกษาค้นคว้า และค้นหาข้อมูลจากหนังสือเก่า
๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. รากแห่งสติปัญญา : วรรณกรรม ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี (๔)
บรรยายโดย : นางสาวบุหลง ศรีกนก นักอักษรศาสตร์ ๘ กลุ่มงานประวัติศาสตร์ กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร
           พื้นความรู้ด้านวรรณกรรม
           ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี สำหรับผู้ทำงานหนังสือ
           การค้นคว้า ศึกษา และนำความรู้ด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดีมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ในงานที่เกี่ยวข้องกับหนังสือ

วันเสาร์ที่ ๒๔ สิงหาคม
๑๓.๓๐ - ๑๕.๓๐ น. สิ่งที่ขาดหายไปในระบบหนังสือของไทย (๕)
บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ
           สิ่งที่ขาดหายไปในระบบหนังสือของไทย
           รูปแบบหนังสือที่ควรเป็น และการคิดค้นรูปแบบใหม่
           จริยธรรม ความคิดสร้างสรรค์และการลอกเลียน
           ปัญหาและความรู้เรื่องลิขสิทธิ์
           ความสอดคล้องสัมพันธ์ของระบบที่เกี่ยวข้องกับหนังสือ
๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. หนังสือในยุคสื่อสารไร้พรมแดน (๖)
บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ
           ความสัมพันธ์ระหว่างหนังสือกับสื่ออื่น
           แนวคิดทันโลกเพื่อการพัฒนาหนังสือ
           การทำหนังสือในยุคสื่อสารไร้พรมแดน
           ความสัมพันธ์ระหว่างหนังสือกับคน คนกับหนังสือ

วันเสาร์ที่ ๓๑ สิงหาคม
๑๓.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. สุนทรียะด้านศิลปะกับหนังสือ (๗)
บรรยายโดย : นายจักรพันธุ์ โปษยกฤต นักเขียน จิตรกร ศิลปินแห่งชาติ
           ศิลปะในแง่ความงาม
           ศิลปะในแง่สุนทรียะ ความคิดสร้างสรรค์
           ศิลปะเกี่ยวข้องกับจิตใจ
           ศิลปะเกี่ยวข้องกับหนังสืออย่างไร

วันเสาร์ที่ ๗ กันยายน
๑๓.๓๐ - ๑๕.๐๐ น. กระดาษกับหนังสือ (๘)
บรรยายโดย : นางสาวบุสกร ใหลสกุล หัวหน้าแผนกบริการเทคนิค บริษัทผลิตภัณฑ์กระดาษไทย จำกัด
           ชนิดของกระดาษประเภทต่างๆ
           กระดาษที่เกี่ยวข้องกับการผลิตหนังสือ
           วิธีสังเกตคุณภาพกระดาษ คุณภาพกระดาษและความเหมาะสมแก่งาน
           การศึกษาค้นคว้าเรื่องกระดาษในอนาคต
           สภาวะ และปัญหาเรื่องกระดาษในประเทศไทย
๑๕.๐๐ - ๑๖.๓๐ น. ดวงตากับหนังสือ (๙)
บรรยายโดย : รองศาสตราจารย์แพทย์หญิงภัทนี สามเสน ภาควิชาจักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
           ความสำคัญของดวงตา ระบบการมองเห็น
           แสงสะท้อนของวัตถุประเภทต่างๆ และกระดาษ ที่มีผลต่อสายตา
           วิธีป้องกันการเหนื่อยล้าและการเสื่อมของดวงตา
           โรคตาอันเกิดจากการอ่านหนังสือ
           การดูแลรักษา ถนอมสายตา และการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นแก่ดวงตา
๑๖.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. หนังสือมือทำ (๑๐)
บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ
           การคิด และความคิดริเริ่มสำหรับหนังสือมือทำ
           ประโยชน์ของหนังสือมือทำ
           ข้อควรคำนึงในการผลิตหนังสือมือทำ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้ทำหนังสือ
           การผลิตหนังสือมือทำในเชิงฝึกฝน และเชิงธุรกิจ

วันเสาร์ที่ ๑๔ กันยายน
๑๓.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. ความงามความพิเศษของภาษาไทย (๑๑)
บรรยายโดย : นายอนันต์ เหล่าเลิศวรกุล อาจารย์ ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย
           ความงามของภาษาไทยด้านรูปและเสียง
           ความงามด้านความหมาย
           ลักษณะพิเศษของภาษาไทย
           ใช้ภาษาไทยอย่างสนุก และมีชีวิต
           ข้อคิดเกี่ยวกับภาษาไทยในหนังสือปัจจุบัน

วันเสาร์ที่ ๒๑ กันยายน
๑๓.๓๐ - ๑๕.๐๐ น. การออกแบบหนังสือ (๑๒)
บรรยายโดย : นายอนุชา โสภาคย์วิจิตร์, อาจารย์ หัวหน้าภาควิชาออกแบบนิเทศศิลป์, คณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร
           การออกแบบหนังสือโดยใช้ทฤษฎีนิเทศศิลป์
           การออกแบบหนังสือแบบผสมผสาน
           การใช้เครื่องมือและโปรแกรมสมัยใหม่ในการออกแบบหนังสือ
           ศิลปะเกี่ยวข้องกับความงามและความประณีตของหนังสือ
           ความจำเป็นของการออกแบบ ในแง่จิตวิทยา
๑๕.๐๐ - ๑๖.๐๐ น. ภาพประกอบ ภาพปก และองค์ประกอบศิลป์ (๑๓)
บรรยายโดย : นายอภิชัย วิจิตรปิยกุล บรรณาธิการฝ่ายจิตรกรรม สำนักพิมพ์ผีเสื้อ
           การพิจารณาภาพปก และภาพประกอบ
           องค์ประกอบศิลป์ของภาพปกและภาพประกอบ
           ภาพปกและภาพประกอบในแง่การสร้างรสนิยมด้านศิลปะและความงาม
           การเลือกใช้สี
๑๖.๐๐ - ๑๗.๓๐ น. ระบบการพิมพ์หนังสือ (๑๔)
บรรยายโดย : นางไพบูลย์ กลมกล่อม อาจารย์ หัวหน้าแผนกการพิมพ์ คณะเทคโนโลยีทัศนะสื่อสาร วิทยาเขตเทคนิคกรุงเทพ
           สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล
           การออกแบบหนังสือในแง่การพิมพ์ การจัดหน้า การจัดรูปเล่ม
           ระบบการพิมพ์ในปัจจุบัน การทำแม่พิมพ์
           ความรู้สำหรับผู้ทำหนังสือในเรื่องการพิมพ์
           การเข้าเล่ม การเข้าปก การทำปกแบบต่างๆ
           แนวคิดในการพัฒนาระบบการพิมพ์หนังสือ

วันเสาร์ที่ ๒๘ กันยายน
๑๓.๓๐- ๑๕.๓๐ น. หนังสือแปล (๑๕)
บรรยายโดย : รองศาสตราจารย์ ดร.วัลยา วิวัฒน์ศร ภาควิชาภาษาตะวันตก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
           ทฤษฎีการแปลจากภาษาอื่นเป็นภาษาไทย
           การวิจารณาในฐานะผู้พิจารณาเนื้อหาต้นฉบับ
           ภาษาไทย และรูปแบบภาษาเดิมในต้นฉบับแปล
           การตรวจแก้ต้นฉบับวรรณกรรมแปล
           สำนวนของผู้เขียน สำนวนของผู้แปล
           ๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. ทำตำราให้มีประโยชน์มากกว่าตำรา (๑๖)
           บรรยายโดย : รองศาสตราจารย์แพทย์หญิงพงศ์ภารดี เจาฑะเกษตริน หัวหน้าหน่วยระงับปวด ภาควิชาวิสัญญีวิทยา
           คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
           การเขียนตำราให้ผู้อื่นอ่านเข้าใจ นอกจากผู้ศึกษาเฉพาะสาขาหรือในวิชาชีพ
           การบัญญัติศัพท์ใหม่ในวิชาชีพเฉพาะ เพื่อการสื่อสารวงกว้าง
           การใช้ภาษาคลุมเครือและชัดเจนในหนังสือตำรา
           แนวคิดใหม่ในการเขียนตำราเพื่อประโยชน์ทวีคูณ

วันเสาร์ที่ ๕ ตุลาคม
๑๓.๓๐- ๑๕.๓๐ น. ระบบการจำหน่ายหนังสือ (๑๗)
บรรยายโดย : นายธเรศ คีรี ผู้อำนวยการ บริษัทดวงกมลสมัย จำกัด
           ระบบการจำหน่ายหนังสือในประเทศไทย
           ระบบการวางตลาดแบบต่างๆ
           ปัญหาการตลาดและการจำหน่ายหนังสือที่คนทำหนังสือควรรู้
           ความรู้และจริยธรรมของผู้จัดจำหน่ายหนังสือ
           การพัฒนาวิธีการจัดจำหน่ายเพื่อพัฒนาหนังสือทั้งระบบ
๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. สุนทรีย์แห่งชีวิต (๑๘)
บรรยายโดย : ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ระวี ภาวิไล ผู้อำนวยการธรรมสถาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
           ความหมายของมนุษย์ ความสุข ความงอกงาม ความดี
           ความงามและสุนทรีย์แห่งชีวิต
           ความหมายของหนังสือที่สัมพันธ์กับมนุษย์
           หนังสือเป็นสุนทรียะแห่งชีวิตอย่างไร
           ธรรมชาติ ชีวิต ความรู้ และหนังสือ

วันเสาร์ที่ ๑๒ ตุลาคม
๑๓.๓๐- ๑๕.๓๐ น. อินเทอร์เน็ตกับคนทำหนังสือ (๑๙)
บรรยายโดย : นายวันฉัตร ผดุงรัตน์ ผู้ริเริ่มก่อตั้งเว็บไซต์ www.pantip.com
           นางสาวรัตนา ตั้งสินพูนเพิ่ม
           ความรู้พื้นฐานในการใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อค้นหาข้อมูล
           วิธีใช้อินเทอร์เน็ตให้เกิดประโยชน์
           ความคิดสร้างสรรค์ด้านเข้าและด้านออกในอินเทอร์เน็ต
           อินเทอร์เน็ตสำหรับคนทำหนังสือ และสาระน่ารู้อื่นๆ เกี่ยวกับการใช้อินเทอร์เน็ต
๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. บรรณาธิการ (๒๐)
บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ
           คุณสมบัติ และหน้าที่รับผิดชอบของบรรณาธิการด้านต่างๆ
           บรรณาธิการบริหาร, บรรณาธิการสำนักพิมพ์, บรรณาธิการต้นฉบับ, บรรณาธิการต้นฉบับแปล
           การพิจารณาต้นฉบับ การตรวจแก่ต้นฉบับ
           การตรวจทาน วิธีทำงานตรวจทาน
           จรรยาบรรณ และศักดิ์ศรีของบรรณาธิการ




ผู้บริหารหลักสูตรการอบรม
รองศาสตราจารย์ ดร.วัลยา วิวัฒน์ศร : คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
นายมกุฏ อรฤดี : สำนักพิมพ์ผีเสื้อ
(หลักสูตรนี้ได้เปิดอบรมเสร็จสิ้นไปแล้วตามวันเวลาดังกล่าว)





‘วิชาหนังสือ’ ต้องฝังรากอย่างรีบด่วน และมั่นคง
ด้วยว่า มิได้เพาะปลูกเมล็ดพันธุ์มาแต่เดิม
และความผิดพลาดของระบบหนังสือในประเทศนี้ก็คือ
พยายาม ‘ต่อยอด’ โดยไม่มีรากเหง้า หรือแม้แต่ลำต้นที่แข็งแรงพอ